گزيده‏اى از ترجمه‏هاى شاعرانه آنه‏مارى شيمل‏

جهان شعر، جهان آشتی است 

 

Weltpoesie ist Weltversoehnung

 

گزيده‏اى از ترجمه‏هاى شاعرانه آنه‏مارى شيمل‏ (Annemarie Schimmel)

 

به ‏انتخاب خسرو ناقد

 

انتشار در کتاب: افسانه خوان عرفان. نگاهی به زندگی، آثار و افکار پرفسور آنه‏مارى شیمل. به کوشش حسین خندق آبادی. تهران: مؤسسهء توسعه دانش و پژوهش ایران، 1381.

 

 عرفان اسلامى با شعر عجين و همزاد است. اين كه بخشى بزرگ از حكمت و فلسفه اسلامى نيز به‏زبان شعر جارى شده است، در اينجا نيازى به‏تأكيد ندارد؛ اخلاق كه جاى خود دارد. حال آنكس كه گام در اين گستره پهناور مى‏گذارد، خاصه آنكه قصد تحقيق و تفحص در وادى بى‏انتهاى عرفان اسلامى دارد، ناگزير شعرشناسى و شعرسنجى و شعرفهمى را شرط كار خود قرار مى‏دهد.

 

ما ز قرآن مغز را برداشتیم

به نام آن نایی که نوا در نای ما از نای اوست

درود بر همه عزیزانی که در نبود بنده مهر خود را در نمود نظرات ارزنده شان برایم به یادگار گذاشتند.

 

به دلیل کسالتی که برای بنده پیش آمده بود و نیز تحقیقی که برایم زمانی باقی نگذاشته بود (و هنوز هم ادامه دارد) نتوانستم این نوشته گاه را به روز نمایم.

این بار با مقاله ای که در کاوشهایم در سایت تبیان با آن رو برو شدم به خدمتتان رسیدم.

امیدوارم که مفید فایده قرار بگیرد:

 

ما ز قرآن مغز را برداشتيم

كارشناسان از حضور مفاهيم قرآن در انديشه مولانا می‌گويند

  آيات خداوند و احاديث پيامبر (ص)، بزرگ‌ترين و پهناورترين منابعی است كه به‌راستی اساس تعاليم مثنوی و محور اصلی انديشه‌های مولانا بر آن استوار است.

 

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) :مولانا به واسطه انديشه انسانی نشأت گرفته از آموزه‌های قرآنی‌اش امروز در تمامی نهادهای علمی و فرهنگی دنيا مقام و منزلتی بيش از پيش پيدا كرده است،

سنايي و مولانا

سنائی و مولانا

معانی و الفاظ نو ظهور عرفانی در شعر و سخن سنائی در اشعار و اندیشه‌های دیگر استادان سخن فارسی همچون مولانا تأثیر گذارده و در مواردی بازتاب مستقیم داشته‌اند.
به همين دليل اين بار در وبلاگ به اين شخصيت مي پردازم:

بیوگرافی و زندگینامه

سنايي حكيم ابوالمجدود مجدودبن آدم سنايي، شاعر بزرگ و عارف عاشق در اواسط يا اوايل نيمه دوم قرن پنجم هجري قمري درغزنين چشم به جهان گشود

شهادت حضرت علي (عليه السلام) و درگذشت عموي بزرگوارم...

درود.

شهادت جانگداز مولاي متقيان امير مومنان حضرت علي (عليه السلام) را به تمامي شيعيان آن حضرت تسليت عرض مي نمايم.

اي شاه شاهان جهان الله مولانا علي

اي نور چشم عاشقان الله مولانا علي...

 

به مناسبت اين شبها كه شب قدر در آن نهفته شده است و در گذشت عموي بزرگوارم كه بر تالم خاطرم افزوده است تا چند روز آينده نمي توانم وبلاگ را به روز نمايم و اگر جواب نظري را هم نداده ام به همين علت بوده است...

اما در هفته آينده روز بزرگداشت بزرگ مرد عرفان و ادب و حكمت و... حضرت مولانا مي باشد.

به نظر شما براي بهتر برگزار شدن اين مراسم چه بايد كرد؟

با ذكر فاتحه اي براي عموي مرحومم باعث شادي روح ايشان و تسكيني بر داغ من مي شويد...

خاك پاي همه ي شما عزيزان...

محمد علي چراغ زاده

مولانا و عطار

درود.

در ابتدا ولادت منجی عالم بشریت ، صاحب زمین و زمان حضرت مهدی موعود را به تمامی شیعیان آن حضرت تبریک عرض می نمایم و سپس نظر شما را به مطلب زیر جلب می نمایم:

در بررسی آثار مولانا نباید تاثیر پذیری این عارف بزرگوار را از عطار و سنایی نادیده گرفت.

همان طور که خود وی در جای جای آثارش به این مطلب اشاره می کند برای مثال می فرماید:

عطار روح بود وسنایی دو چشم او

ما از پی سنایی و عطار آمدیم...

به همین مناسبت سخنان استاد بزرگوار دانشگاه ، مولانا شناس و عطار شناسی فرهیخته جناب دکتر میر جلال الدین کزازی را در این مورد در وبلاگ برای شما عزیزان به نمایش می گزارم و امیدوارم که مفید فایده قرار بگیرد.

 

دکتر کزازي:مولانا بدون عطار هرگز به جايگاه والاي ادب ‌ايران نمي‌رسيد 

ایشان افزودند: اگر عطار نيشابوري نبود مولانا هرگز بدان پايه بلند در فرهنگ، ادب و عرفان ايران زمين دست نمي‌يافت.

   دكتر مير جلال‌الدين كزازي  در همايش روز ملي بزرگداشت عطار نيشابوري  افزود: عطار نيشابوري زمينه ظهور و بروز مولانا جلال‌الدين بلخي را در تاريخ و ادب ايران زمين فراهم كرد

علت گرايش غربي‌ها به مولانا

درود.

این بار به خاطر اتفاق های گوناگونی که برایم افتاد و وقت مرا گرفت کمی دیر خدمت شما عزیزان رسیدم.

در همین جا از تمام عزیزانی که مرا به وبلاگشان دعوت کردند و من نتوانستم به موقع به وبلاگ آن عزیزان سر بزنم عذرخواهی می کنم.

راستش را بخواهید من در تابستان آن قدر سرم شلوغ می شود که فرصت چندانی برای رسیدگی به اینترنت برایم باقی نمی ماند  ، الان هم که باید برای سفر بزرگی آماده بشوم ...

بهترین راهنما برای کسی که سفر می کند و اهل سفر است توشه و وسایل مورد نیاز در سفر است. و من نیز چند هفته ای هست که مشغول جمع کردن توشه راه هستم...

به هر حال این اتفاق ها و همچنین دید و بازدید از خانواده ، دوستان ، اساتید و... نیز در این مدت وقت زیادی را از من گرفت.

امید وارم تابستانی خوب و همراه با موفقیت های فراوان داشته باشید.

مانا باشید.

بدرود.

م.ع.چراغ زاده

در ادامه توجه شما عزیزان را به مقاله ای زیبا از مولانا نیوز که به نظرم در خور توجه می آمد جلب می کنم:

سرویس فرهنگ و ادب : علت گرايش غربي‌ها به مولانا از زبان «ويليام چيتيك»

 

 

«ويليام چيتيك» اسلام‌شناس و عرفان‌پژوه علت گرايش غربي‌ها به مولانا را در چند سال اخير بازگو كرده و يكي ار دلايل آن را تشنگي غربي‌ها به معنويت دانسته است.

به گزارش خبرنگار ادبي فارس، «ويليام چيتيك» در مصاحبه تفصيلي‌اش با «محمدعلي نيازي» در يادنامه‌اي كه «انجمن آثار و مفاخر فرهنگي» به مناسبت مراسم تجليل‌ از وي به چاپ رسانده، گفته است: علاقه و توجه غربيان امروز به

نقشِ خيالِ دوست در آينه رباعيات مولانا

  دوباره با يك خبر جالب برخورد كردم كه خواستم با شما نيز در ميان بگذارم و در ادامه مطلب يك مقاله خواندني قرار دادم.خوشحال مي شوم اگر با نظرهاي زيبايتان مرا در پيشبرد هرچه بهتر وبلاگ ياري نماييد.

آیا مولوی ایرانی است؟! !!!

دولت های سه کشور ترکیه، افغانستان و مصر بودجه ای را به برگزاری مراسم هشتصدمین سال تولد جلال الدین محمد مولانا شاعر و عارف برجسته ایرانی اختصاص داده و از سوی سازمان یونسکو به عنوان برگزارکنندگان سال مولوی به رسمیت شناخته شده اند.

سازمان یونسکو طی خبری که اخیراً منتشر کرده است، اعلام کرده که این سه کشور برای برگزاری مراسم بزرگداشت سال مولوی به طور رسمی اعلام آمادگی کرده اند.

یونسکو در خبر خود از مولوی به عنوان فیلسوف و شاعری اسلامی یاد کرده و در هیچ قسمتی از خبر به ایرانی بودن و حتی فارسی زبان بودن این شاعر اشاره ای نکرده است.

اعلام چنین خبری از سوی یک سازمان معتبر جهانی بی تردید غرور ملی ایرانیان را جریحه دار می سازد.

در حالی که سه کشور ترکیه، افغانستان و مصر از ماه ها قبل برای سمینارهای بین المللی سال مولوی از مولوی شناسان سراسر جهان دعوت به عمل آورده و برنامه های بی شماری را در این زمینه تدارک دیده اند، مسئولان فرهنگی ایران برای بزرگداشت شاعر ملی خود در سالی که از سوی مهم ترین سازمان جهانی به نام او نامگذاری شده است، چه اقدامی انجام داده اند؟! 

برخی از علاقمندان به مولوی می گویند ایران به عنوان کشوری که ملیت مولانا به آن بازمی گردد و اشعار او سراسر به زبان مردم این مرز و بوم سروده شده است، برای بزرگداشت این چهره جهانی نباید تنها به دعوت از یک مترجم آمریکایی اشعار مولوی و اعطای دکترای افتخاری به او بسنده کند.

اميد وارم كه به اين مسايل توجه جدي شود تا خدايي نكرده با ..... مواجه نشويم.

 

سال نو بر شما مبارك باد.

درود فراوان خدمت تمامي عزيزان فرهنگ دوستم.
اگر مدتي وبلاگم را به روز نكردم دليلش اين بود كه مي خواستم مقاله اي تهيه كنم تا بتوانم دسته پر برسم خدمت شما عزيزان ولي راستش را بخواهيد هر مقدار كه در مورد مولانا بيشتر مطالعه مي كنم بيشتر به ناتواني خودم در شناختن اين شخصيت بزرگ پي مي برم.
وقتي كه شرح مثنوي شريف نوشته استاد فروزانفر را مطالعه مي كردم ديدم در مقدمه اين كتاب ايشان مي فرمايند:
پس از خواندن كتاب ها و شرح هاي فراوان وتحقيهاي بسياري كه پيرامون مولانا انجام داده ام حالا بدون هيچ اغراقي عرض مي كنم كه حتي به سري از اسرار مولانا نتوانسته ام پي ببرم.
در شرحي كه علامه جعفري بر مثنوي نوشته اند نيز به مطلبي شبيه با آن بر خورد كردم.
و استادان ديگر نيز كم و بيش به اين مطلب اشاره كرده بودند.
حالا من كه حتي نمي توانم ادعاي شاگردي شاگردان ايشان را بكنم چگونه مي توانم دست به قلم برده و در مورد اين انسان بزرگوار كه بي شك انساني كامل و عارفي واصل بوده است مطالبي بنگارم.
ولي من اين بار با سوالي كليدي وبلاگم را به روز كردم تا بتوانم از اين راه گفتگويي با شما عزيزان داشته باشم.
به نظر شما كليدي ترين مفهوم در مثنوي مولانا (يا پيرامون شخصيت مولانا در مثنوي و ديگر آثارش) چيست؟
با پاسخ هاي به جاي خودتان در اين گفتگو شركت فرماييد.
سال نو را به شما عزيزان تبريك عرض ميكنم و براي شما بهترين آرزو ها را دارم.
مانا باشيد.
بدرود.
محمد علي چراغ زاده

دکتر کزازی و مولانا

 به نام آنکه وجودم ز وجودش به وجود آمده است

بخشی از سخنان دکتر کزازی در باره مولانا

                     

دکتر میر جلال‌الدين كزازي معتقد است: انديشه‌هاي مولانا چونان بزرگ‌ مردي كه در دل تاريخ و فرهنگ ايران پرورده شده است، آن‌چنان آزادمنشانه و از هر بند رها هستند، كه در هيچ مرز و كراني نمي‌گنجند.

اين استاد زبان و ادبيات فارسي دانشگاه در ادامه‌ي سخنانش در  روز بزرگداشت مولوي، تصريح كرد: اگر بخواهيم در پهنه‌ي ادب پارسي چند سخنور را برگزينيم كه بر ستيغ مي‌روند و سالاران سترگ سخن هستند، بي‌هيچ گمان يكي از آنان مولاناست. از نگاهي بسيار فراخ، گونه‌هاي سخن پارسي را در سه دسته بخش مي‌كنم؛ يك رزم‌نامه‌سرايي كه برترين چهره‌ي آن، «فردوسي» است. دو ديگر بزم‌نامه‌سرايي است كه چهره‌ي برجسته و نامدار آن، «نظامي» است. سه ديگر رازنامه‌سرايي يا ادب‌ نهان‌گرايانه كه برترين و نامدارترين سراينده در اين گونه‌ي ادب پارسي، «مولانا» است.

انجيل تركي !!!!!!!!!!!؟

منظره شب مسجد جنب مقبره مولانا

مولانا متولد بلخ است جایی در شمال شرقی ایران. پدر ایشان یا سلطان العلماء به دلیل اختلاف با زعمای قوم و به ویژه امام فخر رازی به شکل قهر بلخ را ترک میکند و به منتها الیه غربی سرحدات ایران یعنی قونیه مهاجرت میکند که این سیر چیزی حدود ۸ سال طول میکشد.لذا نولانا شاعری پارسی گوی است اما ترکها به این دلیل که قبرش در مرکز ترکیه قرار دارد با تبلیغاتی تحسین برانگیز چنان جا زده اند که در بروشور داخل خطوط هواپیمایی ترک به مثنوی گفته شده بود :TURKISH BIBLE یعنی انجیل ترکی. البته سرمایه گذاری وسیع در این زمینه هم کرده اند و بهره های مالی فراوان نیزمیبرند

غزلیات شمس

غزلیات شمس
دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی

غزلیات شمس تبریزی، که به «دیوان شمس» و «دیوان کبیر» نیز شهرت دارد، مجموعه غزلیات مولاناست. بی‌گمان در ادب پارسی و فرهنگ اسلامی و فراتر از آن در فرهنگ بشری در هیچ مجموعه شعری به اندازه دیوان شمس حرکت و حیات و عشق نمی‌جوشد.
اگر شعر را «گره خوردگی عاطفه و تخیل که در زبانی آهنگین شکل گرفته باشد» تعریف کنیم، عناصر سازنده آن عبارت خواهند بود از: عاطفه، تخیل، زبان، موسیقی، تشکل.

 

عشق در اندیشه مولانا

عشق در اندیشه مولانا

همشهری - شهناز اشرفی:

عشق جان مرده را می‌جان کند/ جان که فانی بود جاویدان کند
گفته‌اند کل مثنوی را در نی نامه یعنی هجده بیت اول مثنوی می‌توان خلاصه کرد و اگر بخواهیم این هجده بیت و یا به عبارتی؛ کل مثنوی را خلاصه کنیم و عصاره آن را در جان کلمه بریزیم بی‌شک چیزی برازنده‌تر از «مفهوم عشق» نخواهیم یافت.

یکی از زیباترین مأمن‌هایی که عشق یافت، دل مولانا جلال‌الدین محمد بلخی بود. او که تا 38 سالگی خود در جرگه درگیران بحث و مقال بود با جرقه‌ای که با دیدن مردی از سرزمین عاشقان در روح و جان مستعد او زده شد، زنده شد و نور این شعله، روح بی‌تاب او را تابناک و درخشان کرد و به شاهراهی هدایتش کرد که به حق واصل می‌شد؛ چون نوری که دل او را روشن ساخته بود تمام هستی‌اش را در سیطره محبتی خاص قرار داده بود که بی‌گمان بازگشتی به دنیای کوچک مادی در آن متصور نبود.

عكس

 

 

امام حسین(ع) از نظر مولوی

امام حسین(ع) از نظر مولوی:

حماسه معراج خونین عاشقانه سالا ر شهیدان حضرت ابی عبدالله امام حسین علیه السلام سلاله پاک رسول اکرم خاتم النبیین حضرت محمد مصطفی صلوات الله علیه در آثار مولانا در سیاق ((context  و چهار چوب (framework) توحید و "سیر محبی" بسوی توحید ربوبی معنی و مفهوم پیدا میکند. حضرت حق جل جلاله رب حسین است و"سلطان عشق خونین" مربوب حضرت محبوب است.

مثنوی مولانا کتاب "توحید" است و سیر عاشقانه بسوی حضرت هوالاول والاخر و الظاهر و الباطن.(3-حدید). و کتاب دیوان کبیر کلیات شمس تبریزی مولانا "عشق نامه" اوست. "یا انیس من لا انیس له"." یا من لا یرغب الیه"." یا خیر المرغوبین" (دعای جوشن کبیر). مولانا در این دو کار بزرگ خود به حماسه امام حسین (ع) از منظر عرفانی پرداخنه است. در این وجیزه به روایت مولانا از امام حسین (ع) در چهار غزل کلیات شمس و یک حکایت از مثنوی پرداخته میشود.

کلید واژه های فهم مقام منیع وبی نظیر سیدالشهد حضرت امام حسین علیه السلام در مثنوی و دیوان شمس عبارتند از: عشق- عاشقی- شهید-شهادت- فدائی- بلا- مرگ- پارسا-  فنا- بقا- خسرو دین- -خسروغیب- وصل- دوست – پیشتازان و طلایه دار سلوک - زندان- عاشورا- کربلا- یزید/فراق- شمر- عزا- تقابل کارکترها و صفات و خصایل.

در آثار مولانا عموما شهید و حسین متراذف یکدیگرند

استاد شهیدی از زبان استاد کزازی

 

درگذشت علامه بزرگوار استاد جعفر شهیدی را به تمامی ادیبان و ادب دوستان تسلیت عرض می نمایم.